Nederland als Digital Delta

“ Als we nu gericht actie nemen en de handen ineen slaan, dan kan Nederland de eerste echte digitale economie van Europa worden. ”

De economie wordt meer en meer een digitale economie.

Dat zien we nu al om ons heen met de opkomst van nieuwe producten en diensten die slim gebruik maken van de mogelijkheden van ICT. Uit de cijfers blijkt dat de toepassing van ICT bepalend is voor economische groei. Dat was al zo in de afgelopen decennia, dat zal nog veel sterker zijn in de toekomst. Daar liggen grote kansen voor Nederland. Want Nederland heeft een uitstekende uitgangspositie. Maar er is meer nodig om die kansen ten volle te benutten.

Stelt u zich eens voor. Internationale bedrijven zien Nederland als ideale proeftuin en launching market voor nieuwe producten, diensten en toepassingen. Het Internet-of-Things wordt hier op grote schaal in de praktijk gebracht. Nieuwe logistieke concepten, waarbij gebruik gemaakt wordt van de kansen die 3D-printing biedt, worden in Nederland geïntroduceerd. Het Nederlandse onderwijs loopt internationaal voorop waar het gaat om de integratie van ICT in lesmethoden. Dit zal werken als een magneet op bedrijven en start-ups.

Dichter bij het vuur dan in Nederland kunnen ze nergens zitten. Het geeft Nederlandse ICT-bedrijven een boost en bedrijven in alle sectoren van onze economie krijgen de kans om internationaal voorop te lopen, door de kansen te benutten die onze zeer innovatieve thuismarkt biedt. De Nederlandse overheid dient als voorbeeld voor andere overheden en slaagt erin substantieel te besparen en de dienstverlening aan burgers te verbeteren. Als we daarin slagen wordt Nederland de wereldwijde hotspot voor innovatie en daarmee de Digital Delta van Europa.

De uitgangspositie van Nederland is uitstekend. Nu al staat Nederland nummer 4 in de ICT Readiness Index van het World Economic Forum. Onze digitale infrastructuur behoort tot de beste van de wereld. We zijn een zeer aantrekkelijke vestigingsplaats voor datacenters. We hebben het beste klimaat voor toepassing van ICT in Europa met een snelle adaptatie van nieuwe technologie. De rol van duurzaamheid op tal van terreinen groeit gestaag. Maar, de sense of opportunity ontbreekt. Wachten we tot de economie vanzelf digitaler wordt of slaan we de handen ineen om te zorgen dat Nederland de meest digitale economie van Europa wordt?

Om deze ambitie te realiseren is er bijvoorbeeld nodig dat:

  • het start-up klimaat sterk wordt verbeterd
  • ondernemingen toegang krijgen tot krediet en kapitaal om te investeren
  • we zorgen voor voldoende hoogopgeleide ICT’ers en technici
  • we ruimte bieden aan bedrijven en kenniswerkers die zich hier willen vestigen
  • gemeenten, regio’s en universiteiten en hogescholen met elkaar samenwerken en niet concurreren
  • wet- en regelgeving geen belemmering vormen voor innovatie en de introductie van nieuwe toepassingen
  • consumenten, bedrijven en overheidsinstellingen vertrouwen hebben in ICT
  • we duurzaamheid centraal stellen bij het ontwikkelen van nieuwe toepassingen.

We hebben nu al:

  • de beste digitale infrastructuur van Europa
  • mainports voor lucht, water en internet
  • het beste klimaat voor toepassing van ICT in Europa
  • een aantrekkelijk vestigingsklimaat
  • een hoogwaardige kennisinfrastructuur

De uitdagingen van de toekomst

Nederland zal als living lab een broedplaats zijn voor oplossingen voor complexe maatschappelijke en economische uitdagingen van de toekomst. Te weten:

Economisch

Hoe maken we optimaal gebruik van ICT en nieuwe technologie om groei te realiseren. Bijvoorbeeld door middel van een hoogwaardige maakindustrie, slimme en energiezuinige gebouwen, innovatief en slim watermanagement, slimme zorg en intelligente mobiliteit. Dit creëert duurzame banen in Nederland. En nieuwe kansen doordat we voorop lopen in de wereld en onze kennis en producten exporteren (bijv. slimme dijk of energiezuinig huis als exportmiddel).

Maatschappelijk

Hoe draagt Nederland bij aan het bieden van oplossingen voor lokale en wereldwijde uitdagingen? Uitdagingen zoals vergrijzing, bevolking die de gemakken van de stad en het karakter van het dorp wenst, een duurzame grondstof- en voedselvoorziening, inpassen van lokale duurzame energie, ontwikkelen van nieuwe werkgelegenheid, betaalbare gezondheidszorg, toenemende mobiliteitsdruk, toenemende veiligheidsrisico’s en blijvend hoogwaardig onderwijs.

Kennis

Deze uitdagingen kunnen alleen maar worden opgelost door gebruik te maken van wereldwijd beschikbare kennis. De internationale oriëntatie van Nederland geeft ons een voorsprong. We zullen extern gericht moeten zijn om aantrekkelijk te zijn als ‘living lab’. Een derde uitdaging wordt gevormd door vragen over privacy, (cyber)veiligheid, ethiek, arbeidsmarktontwikkeling en duurzaamheid. Deze vragen moeten vanuit internationaal perspectief worden aangepakt. Een antwoord is noodzakelijk en biedt vooral ook kansen om de maatschappelijke en economische uitdagingen op te lossen.

 Samenwerking

De toepassing van ICT zet bestaande businessmodellen onder druk en zet hele sectoren op zijn kop. Het zijn niet voor niets ‘disruptive technologies’. Daarom moet er ruimte zijn voor vernieuwing. Niet alleen wettelijk, maar ook mentaal. Nieuwe diensten als Uber en Booking.com doen sectoren schudden op hun grondvesten. Dat leidt tot weerstand en een roep om maatregelen.

Concurrentie komt van innovatieve startups en internationale bedrijven die op zoek zijn naar launching markets. De nieuwe digitale werkelijkheid vraagt om andere kaders, als gevolg van veranderende wensen van burgers en bedrijven, de opkomst van wisselende collectieven en de kracht van nieuwe communicatie via sociale media.

Een voorbeeld: de zelfrijdende auto en de slimme, met menselijke eigenschappen uitgeruste robot zullen vermoedelijk niet in Nederland geproduceerd worden, maar moeten zich meer dan welkom voelen in Nederland.

In een maatschappij waar ICT steeds meer is doorgedrongen in de haarvaten, moet het besef bestaan van de gezamenlijke verantwoordelijkheid om de kansen voor groei optimaal te benutten.

De overheid moet zich een innovatieve partner tonen, zowel in de eigen huishouding, als in de rol als stimulator van economische groei. Bedrijven moeten binnen sectoren, maar ook cross sectoraal, samenwerken om economisch te groeien en maatschappelijke problemen op te lossen. Bedrijven kunnen niet langer geheel op eigen kracht zorgen voor innovatie. Samenwerking met strategische partners in de keten is de oplossing.

  • Men vindt elkaar rond thematische clusters zoals health, security, energy en high tech waarbij nationale samenwerking zijn uitwerking krijgt in innovatieve regio’s. Het beter aansluiten van ICT oplossingen bij de verschillende regionale initiatieven zoals bijvoorbeeld Health Valley en Food Valley moet innovatie versnellen. Initiatieven zoals Brainport, The Hague Security Delta en Smart Industries passen naadloos in deze ambitie.
  • Er wordt gebruik gemaakt van een state-of-the-art nationale én internationaal samenwerkende kennisinfrastructuur die aansluit bij en vooruitloopt op behoeften die het bedrijfsleven zelf formuleert.
  • Internationale bedrijven komen naar Nederland omdat ze hier de ruimte krijgen om nieuwe ideeën te ontwikkelen en te testen.

Hoe nu verder?

De kansen liggen er, laten we ze grijpen. Nederland ICT wil met de Digital Delta aanpak een versnelling tot stand brengen in de economische groei van Nederland. Dat kunnen we niet alleen.

Samen met onze stakeholders zullen we aan de slag gaan om een actie agenda op te stellen om het optimale ondernemings- en investeringsklimaat tot stand te brengen. Laten we Nederland de eerste echt digitale economie van Europa of misschien zelfs van de wereld maken. In Deel 2 is een set aan actiepunten opgenomen waar we het met elkaar over moeten hebben. Die set is niet uitputtend, maar biedt voldoende ingrediënten voor zo’n actieagenda.

Nederland ICT nodigt gebruikers, overheden en wetenschap uit om te werken aan een gezamenlijke ambitie. Tijd moeten we niet verliezen. De ontwikkelingen gaan snel en het buitenland zit ook niet stil. We gaan aan het werk.